As 'telecos' reducen equipo ata a cifra máis baixa dende a liberalización

A liberalización das telecomunicacións fixo moito pola competencia, pero non tanto polo emprego.

As reducións de persoal para adaptarse ao novo marco, a desaparición de Rede de comunicacións / Jupiter Unlimitedempresas e as unións entre elas foron minando a forza laboral. En 2008 perdéronse 3.300 empregos, segundo a CMT. A cifra final é de 81.705 persoas, a máis baixa dende 1998.

Hai dez anos o sector das telecomunicacións daba emprego a 96.201 persoas. Agora, o número reduciuse en case 14.500. Así o certifica o reconto anual que fai o regulador desta industria, a CMT, no seu informe correspondente a 2008. A conclusión é que a liberalización da telefonía, a irrupción de decenas de novas compañías de fixo e móbil e a creación do mercado de banda ancha serviron de pouco, polo menos para o emprego.

O certo, non obstante, é que a maioría da redución corresponde a unha soa empresa: Telefónica, e aos seus esforzos por adiantarse aos efectos da competencia e apostar pola eficiencia. Esta compañía foi o primeiro ex monopolio que deu pasos drásticos para adelgazar a súa estrutura, o que o levou a recortar case 30.000 empregos en dez anos na súa división de telefonía fixa, segundo as cifras, que foi recollendo exercicio tras exercicio a CMT.

A creación de postos de traballo nas compañías de móbil e de cable e o nacemento de novas empresas foi incapaz de compensar a magnitude da rebaixa en Telefónica, o que motivou unha forte caída no primeiro exercicio completo de liberalización, 1999. Ese ano, o sector destruíu 8.500 empregos.

A partir de aí, as necesidades dunha industria crecente permitiron melloras nos equipos, que compensaron de sobra as reducións de Telefónica. A cifra total de postos de traballo entre 2000 e 2001 chegou a ser moi parecida á que había antes da apertura do mercado de telefonía.

Pero entón chegou o estalido da burbulla tecnolóxica. Moitas foron as empresas, sobre todo de telefonía fixa e internet, que botaron o peche. Multinacionais aterradas en España só un par de anos antes, optaron pola retirada. As compañías que quedaron recortaron gastos e tamén equipo. Entre 2002 e 2003, o sector destruíu case 11.500 postos de traballo.

A calma chegou os tres anos seguintes. Os equipos mantivéronse practicamente estables durante ese tempo, non porque cada empresa en concreto se quedase inmóbil, senón porque unha captaba o que outra reducía.

A segunda onda de recorte de emprego comezou en 2007. Neste caso, a clave foi a concentración, as unións de empresas. Auna converteuse en historia e as dúas compañías que comparten o seu legado, Orange e Ono, axustaron os equipos para integrar as adquisicións. Tamén Yacom e Tele2 cambiaron de mans e en ambos os dous casos tivéronse que limar as duplicidades.

Os recortes chegaron ata o punto de que foi imposible compensar o nacemento dun novo segmento dentro das telecomunicacións: os operadores móbiles virtuais. Son decenas as firmas que se crearon, mesmo saíu ao mercado un novo operador con rede, Yoigo. Non obstante, en 2007 destruíuse emprego e tamén en 2008, segundo revela o informe anual da CMT presentado a semana pasada. A caída é limitada, pero supón un paso máis no camiño de descenso. O sector emprega agora 81.705 persoas, a cifra máis baixa dende a liberalización.

Xusto a tempo para enfrontarse á crise

O sector de telecomunicacións é un dos que menos reduciu emprego en 2008, no primeiro embate da crise financeira internacional. As compañías axustaron equipo, é verdade, pero a cifra é de 3.300 traballadores. Na última década, hai catro exercicios nos que o recorte foi maior.

E é que a tormenta planetaria colleu as operadoras con boa parte dos seus equipos bastante axustados, tras anos de política de rebaixa da forza laboral. Telefónica foi a primeira que empezou, convencida de que o único xeito de enfrontarse a compañías moito máis liviás era volverse máis eficiente ca elas no terreo laboral. En 1998, o 60,5% dos empregados do sector traballaba para Telefónica. Agora, a porcentaxe descendeu ao 34,7%.

Tamén o estalido da burbulla tecnolóxica adiantou para a industria de telecomunicacións a peor cara da economía e acelerou os axustes.